Thứ Năm, 12 tháng 10, 2023
Nhạc sĩ Hoàng Nguyên và “Ai lên xứ hoa đào”
Hoàng Nguyên và “Ai lên xứ hoa đào”, "vương miện dành cho nhan sắc Đà Lạt”
(Bà nội Nyny ao ước buổi sáng thức dậy, mở mắt ra, thấy mình đang ở Đà Lạt. Ông ngoại Nyny cũng vậy, ao ước buổi sáng thức dậy, mở mắt ra, thấy mình đang ở Đà Lạt hay Đà Nẵng)
Hoàng Nguyên (tên thật là Cao Cự Phúc),
sinh ngày 3 tháng 1 năm 1930 tại Diễn Bình, Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ông theo ông nội vào học ở Vinh và tham gia đoàn tuyên truyền kháng chiến Liên khu IV khi mới 16 tuổi, rồi theo cha vào Quảng Trị. Ông làm lại giấy khai sinh, ghi sinh ngày 3.1.1932 rồi vào học ở Trường Quốc học Huế, bị bắt rồi khi được trả tự do đã lên Đà Lạt dạy học tại Trường tư thục Tuệ Quang thuộc chùa Linh Quang do Thượng tọa Thích Thiện Tấn làm hiệu trưởng. Ông dạy Việt văn lớp đệ lục và thời gian này có dạy nhạc cho chàng trai sau này sẽ nổi tiếng với những nhạc phẩm ký tên Nguyễn Ánh 9.
Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 kể: “Anh Hoàng Nguyên – Cao Cự Phúc của tôi. Tôi gặp anh lần đầu tiên cách nay hơn 40 năm, khi đang học Trường Yersin ở Đà Lạt, thành phố thơ mộng sau này đã đi vào các tác phẩm vượt thời gian của anh. Dạo đó, biết tôi là một chú học trò mê âm nhạc có chút năng khiếu, Hoàng Nguyên đã để tâm chăm sóc. Chủ nhật hàng tuần, anh vào trường nội trú đón tôi ra nhà anh chơi và ân cần truyền đạt cho tôi những kiến thức ban đầu về âm nhạc. Nhà anh ở thật ra chỉ là một căn phòng đơn sơ trong khuôn viên Trường Bồ Đề, Đà Lạt, nơi anh đang dạy Anh văn cho các lớp trung học. Một chiếc giường đơn, một bàn viết bằng gỗ thông và một cây đàn guitar treo trên vách. Thời gian đó, Hoàng Nguyên còn phụ trách các buổi phát thanh của Hội Phật giáo trên làn sóng Đà Lạt. Một hôm, tôi rất bất ngờ và hạnh phúc được anh “mời” tham gia ban nhạc phát thanh của anh. Đó là lần đầu tiên tôi bước vào nghề ca nhạc, năm 1956”.
Năm 1956, trong một đợt lùng bắt những người có hoạt động chống chính quyền ở Đà Lạt, Hoàng Nguyên bị bắt vì là thành phần Việt Minh cũ và bị đày ra Côn Đảo. Sau một mối tình trắc trở với con gái của chúa đảo, ông được trả tự do, trở về Saigon. Ông tiếp tục sáng tác và dạy học ở Trường tư thục Quốc Anh. Năm 1961, ông theo học ban Anh văn tại Đại học Sư phạm Saigon. Trong thời gian theo học đại học, ông có quen biết với ông Phạm Ngọc Thìn, thị trưởng thành phố Phan Thiết. Bà Phạm Ngọc Thìn là nữ diễn viên Huỳnh Khanh, mến mộ tài năng của Hoàng Nguyên đã nhận ông làm em nuôi. Hoàng Nguyên dạy kèm cho Ngọc Thuận, con gái ông bà Phạm Ngọc Thìn. Hai người yêu nhau và Hoàng Nguyên trở thành con rể ông bà Phạm Ngọc Thìn, nhưng cuộc hôn nhân cũng chóng tan vỡ. Năm 1965, ông bị động viên vào Trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức, sau khi ra trường chuyển về Cục Quân cụ dưới quyền của Đại tá - nhạc sĩ Anh Việt và được giao phụ trách ban nhạc Hương Thời Gian. Ngày 21 tháng 8 năm 1973, ông mất trong một tai nạn xe hơi khi từ Vũng Tàu trở về Saigon.
Sự gắn bó của Hoàng Nguyên với thành phố Đà Lạt đã được thể hiện qua 4 ca khúc bất hủ của ông: “Bài thơ hoa đào” , “Ai lên xứ hoa đào” - mà nhà thơ Du Tử Lê ví von là “vương miện dành cho nhan sắc Đà Lạt” , "Hoa đào ngày xưa và “Đà Lạt mưa bay”.
“Bài thơ hoa đào” là ca khúc đầu tiên về Đà Lạt ông viết khi lần đầu tiên đặt chân lên thành phố sương mù, nhìn thấy sắc thắm của hoa đào:
"Chiều nào dừng chân phiêu lãng,
Khách đến đây thấy hoa đào vương lối đi…”
Nhưng hoa đào tươi thắm không chỉ có trên những con đường mà còn có cả trên má của những thiếu nữ, khiến cho:
“Khách ngất ngây thấy hoa nở trên má ai
Rồi yêu hoa trên má
Mà ghi câu luyến nhớ thành bài thơ…"
Ca khúc “Bài thơ hoa đào” với giọng ca Ngọc Minh: https://youtu.be/WGWv5qw8xF4
“Đà Lạt mưa bay” là ca khúc thể hiện nỗi buồn của cảnh hợp rồi tan ở thành phố có “sương ngủ trên đồi, sương vây thành phố” và những chiều mưa mùa hạ “mưa hoài, mưa ướt lạc vào hồn”:
Người đi rồi, hai đứa mình ở lại
Đà Lạt buồn trong nắng quái chiều hôm
Sương mù nhiều vãi trên làn tóc rối
Chiếc gối chung đầu mình kể chuyện đêm đêm.
Chừ anh đi rồi mình tôi còn ở lại
Đà Lạt buồn mưa mãi mãi không thôi
Sương ngủ trên đồi sương vây thành phố
Nhớ cánh hoa đào nào vương trên áo tôi.
Giã từ học đường, hai bàn tay trắng
Đi vào cuộc đời trắng hai bàn tay
Tôi vẫn nghe trong đêm đầy kể lể
Ưu tư cuộc đời những đứa thương vay.
Đà Lạt mưa hoài mưa ướt lạc vào hồn
Tôi về nhà trong lối ngõ không tên
Anh không về nên chuyến tàu đêm
Bỏ xuống âm thầm những người mình không quen.
Tôi ngồi đây bó gối chong đèn
Nghe mưa về gọi tôi ngoài phố.
Ca khúc “Đà Lạt mưa bay” với giọng ca Elvis Phương: https://youtu.be/Fe6V5iWRh8M
“Ai lên xứ hoa đào” là ca khúc boléro thể hiện trọn vẹn nhất tình yêu tha thiết dành cho Đà Lạt của một người đã thật sự gắn bó với phố núi với sương mù lãng đãng và sắc thắm của hoa đào, lời ca là lời nhắn nhủ khách phương xa mới đặt chân đến đây lần đầu:
Ai lên xứ hoa đào dừng chân bên hồ nghe chiều rơi,
Nghe hơi giá len vào hồn người chiều xuân mây êm trôị
Thông reo bên suối vắng, lời dìu dặt như tiếng tơ,
Xuân đi trong mắt biếc lòng dạt dào nên ý thơ
Nghe tâm tư mơ ước mộng đào nguyên đẹp như chuyện ngày xưa.
Ai lên xứ hoa đào đừng quên bước lần theo đường hoa
Hoa bay đến bên người ngại ngần rồi hoa theo chân aị
Ðường trần nhìn hoa bướm rồi lòng trần mơ bướm hoa,
Lâng lâng trong sương khói rồi bàng hoàng theo khói sương,
Lạc dần vào quên lãng rồi đường hoa lặng bước trong lãng quên.
Ôi! Màu hoa đào, màu hoa đào chiều xuân nàọ
Ôi! Màu hoa đào như môi hồng người mình yêu,
Ôi! Màu hoa đào đã bao lần vì màu hoa
Mà lữ khách lắng hồn thơ dừng chân lãng du.
Ai lên xứ hoa đào đừng quên mang về một cành hoa
Cho tôi bớt mơ mộng chiều chiều nhìn mây trôi xa xa,
Người về từ hôm nao mà lòng còn thương vẫn thương
Bao nhiêu năm tháng cũ mà hồn nào tôi vấn vương.
Giờ này nhìn sương khói mà thầm mơ màu hoa trên má ai.
Ca khúc “Ai lên xứ hoa đào” với giọng ca Khánh Ly (trong CD "Thành phố buồn" của Ngọc Minh): https://youtu.be/OCQoz-Soelw
Ca khúc “Ai lên xứ hoa đào” với giọng ca Hoàng Oanh & Trung Chỉnh: https://youtu.be/lH0bcVoh2EA
Album “Ai lên xứ hoa đào” với giọng ca Hoàng Oanh: https://youtu.be/LKjLOY15sxU
Nhạc phẩm : Ai lên xứ hoa đào Ca sĩ Ánh Tuyết trình bày
Thứ Ba, 10 tháng 10, 2023
STILL LIFE PAINTINGS BY HENRI MATISSE
Henri Matisse là một trong những bậc thầy vĩ đại về tranh tĩnh vật trong nghệ thuật thế kỷ 20. Ông là thành viên sáng lập của 'Les Fauves', một nhóm nghệ sĩ thích vẽ tranh với màu sắc cực kỳ táo bạo.
 |
| 'The Goldfish', 1912 (oil on canvas) |
'Les Fauves'
 |
| 'The Blue Window', 1912 (oil on canvas) |
Cơ sở nghệ thuật thời đó đã bị xúc phạm bởi những bức tranh của họ vì họ tôn trọng sự kiểm soát và hạn chế trong việc sử dụng màu sắc. 'Les Fauves' tin rằng màu sắc có phẩm chất tâm linh liên kết trực tiếp với cảm xúc của bạn và họ thích sử dụng nó ở mức cao nhất có thể. Chức năng của màu sắc trong tranh của họ không phải để mô tả chủ đề mà là thể hiện cảm xúc của người nghệ sĩ về chủ đề đó. Ý tưởng của họ đã giải phóng việc sử dụng màu sắc cho các thế hệ nghệ sĩ tương lai, những người cuối cùng đã khám phá màu sắc như một chủ đề trừu tượng theo đúng nghĩa của nó.
'The Egyptian Curtain', 1948
 |
| 'The Egyptian Curtain', 1948 (oil on canvas) |
Bức màn Ai Cập' là một ví dụ tuyệt vời về bức tranh tĩnh vật của Matisse ở đỉnh cao quyền lực của ông. Đó là một tác phẩm có màu sắc tỏa nắng. Matisse hiểu rằng bạn càng giảm bớt và đơn giản hóa cách vẽ của một hình ảnh thì bạn càng có thể tăng sức mạnh biểu đạt của màu sắc của nó. Anh ấy sẽ trích xuất một số màu sắc chính từ một khung cảnh và sử dụng chúng để tăng cường trải nghiệm của chúng tôi về chủ đề này. Matisse cũng nhận ra rằng việc đơn giản hóa nét vẽ và nét vẽ lỏng lẻo của ông đã làm tăng thêm niềm vui và sức sống cho tác phẩm.
Mặc dù 'Bức màn Ai Cập' là một hình ảnh theo trường phái Dã thú được đơn giản hóa và cách điệu nhưng nó vẫn phản ánh chính xác cách chúng ta nhìn sự vật. Nếu bạn đứng trong phòng vào một ngày nắng và nhìn chằm chằm qua cửa sổ vào thứ gì đó bên ngoài, mắt bạn sẽ quen với độ sáng của ánh sáng mặt trời. Sau đó, khi bạn quay lại nhìn thứ gì đó trong phòng, bạn sẽ bị mù một phần trong khi mắt bạn điều chỉnh theo sự thay đổi của ánh sáng. Bằng cách đối chiếu các vật thể có ánh nắng trong 'Tấm màn Ai Cập' với phần bên trong tối của nó, Matisse sử dụng hiện tượng quang học tương tự để tăng độ chói của màu sắc lên đến mức cực độ. Cây cọ bên ngoài bừng sáng dưới khung cửa sổ màu đen và sức sống của những nét vẽ làm nổi bật năng lượng của ánh sáng. Bộ phim đầy màu sắc này tiếp tục diễn ra bên trong căn phòng thông qua sự tương phản của bát trái cây và rèm với nội thất tối màu.
Tông màu và màu sắc của bức tranh, những yếu tố truyền thống được các nghệ sĩ sử dụng để mô tả hình thức và chiều sâu, được đơn giản hóa và làm phẳng để khuếch đại sức mạnh biểu đạt của chúng. Để cân bằng sự trừu tượng này, Matisse quay lại các phương pháp truyền thống để xác định cách tổ chức không gian trong bức tranh. Ảo giác về chiều sâu được truyền tải qua hình dạng của chiếc bàn, hình elip trên bát trái cây và gợi ý về bức tường ở bên trái cửa sổ, tất cả các góc của nó đều tuân theo các quy tắc vẽ phối cảnh.
Độ sâu còn được gợi ý thêm bởi quy mô và vị trí của các vật thể trong mối quan hệ với nhau. Tấm rèm, vật thể lớn nhất và được trang trí bằng những hình khối táo bạo nhất, lấp đầy tiền cảnh của bức tranh. Nó chồng lên cả cái bàn và cửa sổ cho biết nó là vật thể gần nhất với người xem. Vị trí của cửa sổ là vật thể cao nhất trong bức tranh gợi ý rằng nó ở phía sau và sau đó bát trái cây và bàn chiếm vị trí ở giữa. Tông màu và màu sắc của bức tranh có thể đã được làm phẳng để tạo hiệu ứng biểu cảm nhưng hình dạng của nó được sắp xếp theo thứ bậc để cho phép đọc tác phẩm theo không gian.
Ghi chú của Henri Matisse
 |
| 'Self Portrait', 1944 (pen on paper) |
Matisse tin rằng màu sắc có sức mạnh trị liệu. Người ta nói rằng ông đã sắp xếp các tác phẩm nghệ thuật của mình xung quanh giường của một người bạn bị bệnh để ông có thể hưởng lợi từ ánh sáng chữa lành của chúng.
Matisse bỏ qua các sự kiện lịch sử và xã hội vĩ đại của thế kỷ 20 như những chủ đề thích hợp cho nghệ thuật của mình. Thay vào đó, anh ấy giải thích sở thích của mình, 'Điều tôi mơ ước là một nghệ thuật cân bằng, thuần khiết và thanh thản, không có chủ đề rắc rối hay buồn phiền.'
Matisse nói rằng ông muốn tác phẩm nghệ thuật của mình có tác dụng tương tự như một chiếc ghế bành thoải mái dành cho một doanh nhân mệt mỏi.
Trong những năm sau đó, Matisse phải ngồi trên xe lăn và không thể vẽ được nữa. Thay vào đó, anh ấy sẽ vẽ trực tiếp bằng màu bằng cách cắt thành những tờ giấy màu lớn, sau đó sẽ ghép lại trên canvas. Anh ấy nói rằng, 'Việc cắt thành màu sắc làm tôi nhớ đến sự chạm khắc trực tiếp của nhà điêu khắc.'
Nguồn : https://www.artyfactory.com/sitebody/privacy-policy.html
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)