Thứ Hai, 4 tháng 12, 2023

“Lệ Đá”. Trần Trịnh phổ thơ Hà Huyền Chi.

 Tình Yêu, Ôi Tình Yêu!

Một đề tài  muôn thưở trong văn chương, thi ca, âm nhạc kể cả trong lĩnh vực điện ảnh, hội hoạ và nhiếp ảnh… Đã biết bao tác phẩm ngợi ca tình yêu nhưng dường như vẫn còn thiếu, vì tình yêu vẫn luôn là “những vật đẹp muôn mầu”, cho dù biết “đường vào tình yêu có trăm lần vui, có vạn lần sầu”, có muôn vàn cách trở, biết là sẽ “đau tủi cả đời”, nhưng sao con người vẫn vướng mắc? 

“Lệ Đá” một bài thơ tình diễm tuyệt, không hiểu tâm trạng nhà thơ Hà Huyền Chi khi xuất thần giãi bầy tình cảm lai láng của mình lúc đó ra sao? Nhưng ông đã khiến người đọc vô cùng cảm xúc với nỗi cô đơn tột cùng của mình, nhất là những ai cũng cùng có chung một tâm sự hoài niệm về một “tình yêu đã vỗ cánh rồi như của ông.

Trong tình yêu lạ lắm! Con người thường thích lặng lẽ, chẳng muốn thố lộ cùng ai, cảnh sắc quanh mình, trời trăng mây nước, lá hoa cây cỏ… như luôn khép mở là bạn để tâm sự, để chia sẻ, quả như “người buồn, cảnh có vui đâu bao giờ?”.

Nhà Thơ Hà Huyền Chi cũng vậy, bất chợt thấy ngoại cảnh quanh mình khiến ông “tức cảnh sinh tình” thốt lên liên hồi những câu hỏi để giải toả những u uẩn trong hồn.

“ Hỏi đá xanh rêu…bao nhiêu tuổi đời.

Hỏi gót phiêu du….qua bao đỉnh trời.

Hỏi những đêm sâu…đèn vàng héo hắt.

Ái ân…bây giờ là nước mắt.

Cuối hồn một … thoáng nhớ mong manh…”

Thật là những ý thở than tột cùng lãng mạn, chan chứa nỗi đau cô đơn của mình.

Ngày trước, ông đã “ước mơ sao… trời đưng bão tố, để yêu thương càng nhiều gắn bó, và tháng ngày là men say nguồn thơ…” . Nhưng nào đâu ai có ngờ được bão tố! 

Cố nhạc sĩ Trần Trịnh (1937-2012), chỉ cần một ca khúc “Lệ Đá” này đã khiến ông vang danh trong làng âm nhạc Việt Nam trước 1975. Với nhịp điệu Slow Rock, những nốt nhạc mở đầu lên cao đã xoáy ngay vào hồn người nghe, sau mới dần trở lại âm điệu kể lể êm ả. Nơi điệp khúc, câu hát cuối “Em nhớ gì…không em ơi!!! ” để chuyển tiếp vô cùng truyền cảm khi lên cao, ngân dài…Thật tuyệt hay! 


VCH có lẽ đã tốn rất nhiều công sức để thực hiện video clip nhạc này, người coi, càng coi, coi kỹ đôi ba lần sẽ nhận ra điều này cùng giá trị tinh thần của tác giả.

Nhiều ảnh VCH chụp rất lạ, hiếm, không hiểu sao anh đã kiếm ra nơi đâu có những ngoại cảnh này? Hình chụp những tảng đá quả là đã xanh rêu từ bao đời ven nơi núi sát biển, những vách đá sừng sững cũng đã phủ mọc rêu xanh thách đố tang thương cùng bao năm tháng.

Hơn cả, khi thực hiện, để sát với tình cảm trong lời thơ ý nhạc, VCH đã sử dụng lượng hình chụp tới  9 người mẫu, với những tà áo dài tha thướt mềm mại, “mỗi người mỗi vẻ, mười phân vẹn mười” tuỳ cảnh, mầu sắc vạt tà áo khép mở cũng khác nhau cho phù hợp.

Người xưa mỗi khi luận bàn về phái Đẹp đã truyền lại nhận xét “Nhất Dáng, Nhì Da, Tam Thanh, Tứ Sắc”, giờ coi hình VCH chụp, quả là mấy cô đã tạo “Dáng” thật yêu kiều quyến rũ, từ phía sau dáng đi nhẹ, nâng gót khoan thai, hoặc dáng nghiêng nghiêng thấy sao mà dịu dàng, êm ái… Nói chung, VCH đã rất thận trọng mỗi khi bấm máy, anh chỉ bấm khi nào “Dáng” đã phù hợp với tâm hồn, với thẩm mỹ của mình.

 

Nguyên Khang & Diễm Liên, một cặp song ca rất ăn khách của Trung Tâm Asia từ bao năm, đã trình diễn nhiều ca khúc “duo”. Cặp đôi này hát diễn tả thật trữ tình luôn ăn ý, nghe tưởng như đôi bạn này đã “tâm đầu ý hợp” từ lâu.

 

Một lần nữa, cám ơn công sức VCH đã giúp người coi lãng đãng quay về quá khứ của một thời. 

TNT 



Mùa Thu Không Trở Lại (Phạm Trọng Cầu) VCH

 ... Có lần, Phạm Trọng Cầu tiết lộ anh là tác giả ca khúc Mùa Thu Không Trở Lại. Tôi cãi, bởi vì trước năm 1975, tôi có tập nhạc 12 bài ca quen thuộc trên đất Pháp (trong đó có ca khúc Mùa Thu Không Trở Lại) của tác giả Phạm Trọng. Anh cười xác nhận, sau năm 1975 anh mới thêm vào chữ “Cầu” cho tên anh được đầy đủ như trong giấy khai sinh.
Nhạc sĩ cho biết: anh sinh đúng vào ngày Noel (25.12.1935) tại Phnom Penh (Nam Vang). Cha anh là trắc địa sư Phạm Văn Lạng, vốn gốc Hà Nội, nhưng đang làm việc tại đây nên năm 1943, đã đưa gia đình về Sài Gòn và mẹ của anh mở một nhà hàng ca nhạc mang tên Aristo. Tại đây, Phạm Trọng Cầu được tiếp xúc với những ban nhạc Philippines và một số nhạc sĩ, ca sĩ nổi tiếng trong nước. Anh cũng bắt đầu học chơi đàn mandoline… Tuy nhiên, thời gian này khá ngắn ngủi - chưa tới 2 năm thì chiến cuộc lan tràn, gia đình anh phải tản cư lên Biên Hòa. Sau khi Nhật đầu hàng đồng minh, gia đình anh trở về Sài Gòn, rồi chuyển dần xuống miền Tây.
Năm 1953, Phạm Trọng Cầu thi vào trường Quốc gia âm nhạc và kịch nghệ Sài Gòn, và chàng trai 18 tuổi, nhớ về thời thơ ấu cắp sách đã sáng tác ca khúc Trường Làng Tôi… Tốt nghiệp xong, đến năm 1962 Phạm Trọng Cầu lại thi vào Nhạc viện Paris (Pháp).
Tại Paris, anh đã viết 12 bài ca quen thuộc trên đất Pháp, trong đó có Mùa thu không trở lại… Với ca khúc này, Phạm Trọng Cầu tâm sự: “Dạo ở Paris, mình gặp và yêu một cô gái Việt Nam có mái tóc đen dài, đôi mắt buồn vời vợi. Tình yêu đang độ trăng rằm thì nàng phải về nước và không bao giờ trở lại Paris nữa. Chúng tôi chia tay vào mùa thu - khung cảnh mùa thu ở châu Âu rất đẹp, nhưng nếu phải chia ly trong một cái nền như vậy thì nó lại trở nên thật tê tái: “Em ra đi mùa thu, mùa thu không trở lại. Em ra đi mùa thu, sương mờ giăng âm u. Ngày em đi, nghe chơi vơi não nề. Qua vườn Luxembourg. Sương rơi che phố mờ, buồn này ai có mua? Từ chia ly, nghe rơi bao lá vàng, ngập dòng nước sông Seine. Mưa rơi trên phím đàn, chừng nào cho tôi quên?... Em ra đi mùa thu, mùa thu không còn nữa. Đếm lá úa mùa thu, đo sầu ngập tim tôi…”.
Tôi hỏi anh có phải cô ấy tên Thu không mà anh cứ lặp lại câu điệp khúc “Em ra đi mùa thu, mùa thu không trở lại”? Anh trầm ngâm: “Đối với tôi... là một mối tình xa xưa thời còn trai trẻ. Gặp nàng vào mùa xuân, mùa hạ tình nồng cháy và mùa thu nàng ra đi. Hôm tiễn nàng ra sân bay, tôi trở về nhà phải đi ngang qua khu vườn Luxembourg. Khu vườn đó, khi đi ngang, tôi chợt nhận ra mùa thu, vì chân mình đá rất nhiều lá vàng, trong tôi tự nhiên vang một giai điệu "Em ra đi mùa thu, mùa thu không trở lại...". Dù là mùa thu ở Paris rất đẹp, nhưng mà từ mùa thu đó, với tôi, mùa thu không bao giờ trở lại nữa, chỉ có thế thôi”... 
Hà Đình Nguyên



Thứ Hai, 27 tháng 11, 2023

Tuệ Sỹ, buông tay nơi vách núi


Không có ngôn từ nào đủ để miêu tả chính xác và đầy đủ về chân dung một người nhỏ thó về ngoại hình nhưng quá khổ về tầm vóc của Thầy Tuệ Sỹ. Thầy không chỉ là một nhà tu. Thầy là một nhân vật văn hóa vĩ đại với dấu ấn vĩ đại trong lịch sử văn hóa Việt Nam. Thầy là nhà thơ, Thầy là nhà văn, Thầy là nhà nghiên cứu Phật học, Thầy là triết gia, Thầy là thiền sư, Thầy là giảng sư của nhiều thế hệ…
Thầy là một người rất Việt Nam, một con người phi thường, một nhân vật ngoại hạng. Tất cả những gì được tích lũy trong con người bình dị này đều do tự học. Thầy tự học tiếng Phạn, tự học chữ Hán, tự học dương cầm… Chỉ có một trí tuệ siêu việt khác thường mới có thể lãnh hội ít nhất 12 ngôn ngữ với trình độ thông thạo tuyệt luân…
Đạo Phật được truyền dạy qua Thầy là một môn Phật học cao thâm vượt quá khuôn khổ một tôn giáo với tín ngưỡng thờ phụng dân gian để trở thành một triết lý huyền diệu mà không bao giờ có thể thẩm thấu đến tận cùng nếu chỉ “tu” mà không có “học”.
Thầy Tuệ Sỹ đã cứu tôi, dù tôi không phải là đệ tử của Thầy. Những năm tháng nghèo khổ và hoàn toàn lạc lõng vô định những năm 1990, tôi đã đi tìm những cái phao triết học, đặc biệt Phật học, để dò dẫm bước tới. Và chỉ khi “gặp” được Thầy Tuệ Sỹ, cùng với những trí tuệ trác tuyệt ở thời của Thầy, trong đó có Phạm Công Thiện, Thích Minh Châu, Trí Hải…, tôi mới tự “trị liệu” được cho mình. Tôi vĩnh viễn biết ơn những vị thầy này, đặc biệt Thầy Tuệ Sỹ.
Một số nhân vật xuất hiện trên đời dường như để cho thấy họ vượt ra khỏi và hoàn toàn không bị bất kỳ quy luật thông thường nào có thể khiến họ khuất phục. Cuộc đời của Thầy Tuệ Sỹ không chỉ là tấm gương đồng bóng loáng sáng rực cho trí tuệ minh mẫn và sức làm việc cổ kim hiếm có mà còn là hình ảnh sừng sững đứng vững trước những trận phong ba kinh hồn, từ bản án tử hình đến những năm tháng tù tội.
Từ khi là giảng sư Phật học tại Đại học Vạn Hạnh khi chỉ hơn 20 tuổi, Thầy Tuệ Sỹ đã là một cây cổ thụ. Suốt hơn nửa thế kỷ, cây cổ thụ Tuệ Sỹ không ngừng tỏa bóng mát cho thế gian. Giờ đây cây cổ thụ đã trút hết lá. Thầy phẩy tay áo cà sa, thanh thản, mỉm cười. Nếu những năm tháng sống ở đời không khác gì việc níu vào vách núi để làm những gì phải làm cho chúng sinh, bây giờ Thầy nhẹ nhàng buông tay. Thầy, đứng dậy, đi về với Phật.
___________
* Nhân tiện, xin giới thiệu một trang web công phu lưu giữ nhiều bài viết giá trị về Thầy Tuệ Sỹ, tuesy.net. Anh Nguyễn Hoàng Thanh Tâm – một đệ tử của Thầy Tuệ Sỹ - đã mất năm năm trời để xây dựng trang web này.
* Anh chị có thể xem thêm tư liệu về Thầy Tuệ Sỹ từ link này:

Theo FB Mạnh Kim

Góc Thư giản

Khi thấy chữ nhỏ muốn cho to ra, hãy nhấn vô Ctrl Key (bên trái phía dưới bàn gõ) đồng thời gõ vô Key dấu + (góc phải phía trên). Nếu gõ một lần chữ chưa đủ lớn, thì gõ hai lần, ba lần ...
Ngược lại, Bấm Ctrl KeyKey dấu -( kế góc phải phía dưới ), chữ sẽ nhỏ lại.